Laurens Landeweerd: Tolerantie

Correctheid boven juistheid in de consensusdictatuur



Nederland is conservatief. Ons bureaucratisch conservatisme is eerder een Haags conservatisme is dan een rechts of een links conservatisme. Zoals Corine Vloet al stelde in het NRC van 20 mei jongstleden, zijn we door hardnekkig en tegen elke redelijkheid in aan een consensuscultuur vast te blijven houden er niet toe in staat de problemen in politiek en samenleving op een juiste manier te benaderen. Wat in het buitenland al lang bekend staat als een welhaast fascistoïde vasthouden aan regels en consensus, lijkt dan ook maar niet tot de Nederlandse politiek door te willen dringen.
Wij hebben zo’n dertig jaar lang een imago van Nederland aan onszelf en het buitenland verkocht als gidsland, voorloper op de rest, proeftuin van de hedendaagse democratie, waar tolerantie en multiculturaliteit hand in hand gingen. De Nederlandse samenleving zou van oudsher een tolerante en multiculturele samenleving zijn geweest. Dit beeld wordt hier veelal gekoppeld aan de Nederlandse republiek ten tijde van de Gouden Eeuw. De waarden van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden zouden grondslaggevend zijn geweest voor hoe Nederland er ook nu uitziet. Deze waarden waren ook niet afkomstig uit een strijd om economische zelfstandigheid, maar een ideologische strijd om een seculair staatsbestel, waarbij verschillende groeperingen in de samenleving in vrijheid met elkaar konden leven. Al konden veel groeperingen die in eigen land werden achtervolgd, en ook academici als René Descartes inderdaad op een warm onthaal rekenen, de redenen hiervoor waren waarschijnlijk prozaïscher dan men zou willen geloven.
Dit beeld van Nederland als een land met een continue traditie van openheid, gelijkwaardigheid in diversiteit en tolerantie, was altijd al eerder mythe dan werkelijkheid. In dit beeld wordt zo’n 250 jaar geschiedenis buiten beschouwing gelaten. Onze rol in de slavenhandel, het failliet van de (toen Bataafse) republiek, het protestantse conservatisme en de armoede van Nederland na de 18e eeuw, het isolement van Nederland aan het begin van de negentiende eeuw, onze bemoeienissen in Nederlands Indië, de verzuiling, en de verstikkende mentaliteit die deze vanaf het begin van de twintigste eeuw met zich meebracht, worden niet meegenomen in het geretoucheerde beeld van Nederland als een van oudsher liberaal en tolerant multicultureel land.
Feitelijk past alleen de culturele revolutie van de jaren zestig in dit beeld, en hoe invloedrijk deze ook moge zijn geweest, het lijkt erop dat wat in dertig jaar was bereikt in rap tempo weer afgebroken is, en men nu weer zonder omslag tot de orde der zaken terug kan keren; geen sociaal stelsel, een privatisering van de zorg op de slechts denkbare manier, en bovenal, geen kritiek op de overheid. Het streven naar consensus is hier een waarde die boven alles heerst, en elke kritiek op de heersende consensus wordt dan ook genadeloos afgestraft. Deze vorm van eenheid in diversiteit is eerder reactionair en onderdrukkend dan democratisch en pluralistisch. Feitelijk is onze volprezen, maar de laatste jaren steeds meer bekritiseerde, tolerantie niet meer dan de uiterlijke vorm van een continue traditie van een seculier en economisch conservatisme.
Het conservatisme van de Nederlandse politiek uit zich in de gesloten cultuur in Den Haag, het onvermogen de filosofie achter het beleid naar het volk te vertalen, maar in de eerste plaats in de hoeveelheid regels die we hebben, en de manier waarop we ermee omgaan. Er is geen overgereguleerder land te vinden in de EU, alsof iedere diversificatie in interpretatie op te lossen is met nieuwe subparagrafen. Dat dit een eindeloos proces is lijkt niemand zich hier te realiseren. Dit heeft zich in de afgelopen weken in de kwestie Ali/Magan eens te meer getoond door de nadruk die minister Verdonk legde op het volgen van regels, coûte que coûte.
Het zorgvuldig geregisseerde beeld van Nederland als multicultureel en democratisch gidsland heeft het in de weg gestaan de nadelen van deze conservatieve onderstroom afdoende te diagnosticeren. De reacties op politieke kwesties waarmee Nederland de afgelopen jaren de internationale pers haalde, schetsen dan ook een heel ander beeld. Het succes van Pim Fortuyn werd er met argusogen gevolgd. Immers, hoe kon in een zo tolerant land een ‘ultrarechtse’ eenling zo’n succes hebben? Aan de andere kant bestond er na de aanslagen in de VS, Spanje en Engeland ook begrip voor de sympathie met het anti-Islamisme van Fortuyn. Dat hij vermoord werd door een linkse dierenactivist, werd dan ook gezien als de duisterder keerzijde van die Nederlandse linkse tolerantie. De dood van Theo van Gogh, ook criticaster van de Islam, versterkte dit beeld nog meer. Immers, waarom was de overheid niet op de hoogte van dit complot, en als ze dit wel waren, hoe was het dan mogelijk dat van Gogh niet beschermd werd? Deze ‘indirecte medeplichtigheid’ leek te getuigen van een al te verwoed vasthouden aan de tolerantiegedachte, ook waar deze al failliet verklaard had moeten zijn worden. De kwestie Ali is wat dit betreft een zoveelste blamage voor Nederland.
Vaak is men als Nederlander geneigd dit beeld van Nederland in het buitenland te nuanceren. Men doet Fortuyn, van Gogh en Ali af als te radicaal, en men ziet de moord op de eerste twee als uitzonderingen. Maar als we deze kwesties in verband met elkaar stellen, dan levert dit een beeld op van Nederland als conservatief ten aanzien van het heersende waardestelsel, niet bereid alternatieve benaderingen in het democratische systeem op te nemen, en zelfs niet bereid de mensen die een alternatieve, en soms wellicht controversiële benadering voorstaan, en hierdoor in persoonlijk gevaar komen, de vereiste bescherming te bieden. Nu gaan we er zelfs toe over om die mensen die niet goed liggen in Den Haag hun huis uit te zetten, en daarna hun paspoort over te nemen en hen het land uit te werken. Dit leidt niet tot een al te grote regeringscrisis en de verantwoordelijke lijkt haar werk en beleidslijn zelfs gewoon voort te kunnen zetten, hetgeen de indruk wekt dat de gehele regering, oppositie incluis, het er op zich wel mee eens zijn.
Verdonk beroept zich ook in de kwestie Ali, op haar plicht regels nauwkeurig en consequent uit te voeren. Dat de regel in kwestie ook wel eens verkeerd kan zijn, is echter nauwelijks bespreekbaar gebleken. Zij lijkt de juistheid van haar beslissingen volledig te baseren in of de regel nauwkeurig is uitgevoerd. Maar slechte, overbodige of onjuist opgestelde regels moeten kunnen worden bekritiseerd. Van een politica kun je verwachten dat zij zich kritisch verhoudt tot het kader waarbinnen zij opereert. Als er onrechtvaardigheden in de praktijk boven komen drijven, dan kan men niet onkritisch aan de consequente uitvoering van die regels vast blijven houden.
We hebben nu eenmaal te maken met een wereld waarin mensen uit bepaalde landen zich gedwongen zien met achterlating van huis en have aan te kloppen in het westen. Ook zien sommigen zich gedwongen hun identiteit geheim te houden, zelfs al zijn ze in Nederland, omdat de buitenwereld niet ophoudt bij de Nederlandse grens, en omdat men soms anderen in gevaar zou kunnen brengen indien het geweten zou zijn dat men in Nederland asiel heeft gekregen. Het is naïef te denken dat dit nooit nodig zou zijn. Een regel die ontworpen is om misdadigers die poseren als politiek vluchteling te weren of terug te sturen, moet men niet star willen blijven toepassen op ook andere praktische situaties. Het onderscheid tussen ethiek en wet is hiermee eens te meer duidelijk gemaakt, maar terwijl men in de meeste landen wel weet dat men om rechtvaardige regels te hebben, men soms die regels moet aanpassen, of de interpretatie ervan verbreden, lijkt dit hier nog steeds nieuws te zijn. Het op die manier onkritisch en gehoorzaam uitvoeren van regels is niet alleen onethisch, het is zelfs ronduit gevaarlijk.
18 Toegevoegd op: 23-03-2013 06:04:59
2Ycga1 , [url=http://sbjnrkuylyuu.com/]sbjnrkuylyuu[/url], [link=http://cionwrkbevre.com/]cionwrkbevre[/link], http://mctndpamized.com/
iixlwptze
18 Toegevoegd op: 21-03-2013 05:48:53
iSXZLW , [url=http://dxsovmysoumy.com/]dxsovmysoumy[/url], [link=http://wkmdjuywlfjl.com/]wkmdjuywlfjl[/link], http://mkgfabfhaqba.com/
oaupqrwd
17 Toegevoegd op: 21-03-2013 00:37:56
hMIDmR pqyfgiyaxecc
jkvbiahw
JfncWCnBgzPFJevg Toegevoegd op: 20-03-2013 08:21:58
Valahogy "igaznak" e9rzĂ…‘dik a sze1madat (?) mert olvasom: " A vile1g műanyagtermele9se - az elĂ…‘zĂ…‘ e9vhez vzonsiyedtva - 2009-ben (!) 8%-kal - 176 millif3 tonne1ra esett vissza. "- ill. ce9lozgatnak, hogy majd "jf6n a kile1bale1s..." e9s nf6vekedni fog a termele9s. (stb.)Nekem (valahogy) ele9g volt a pe1r perces (tegnapi) tv.hedradf3... mely szerint : (rf6videdtve) " A szelektedv hullade9kgyűjte9s nem e9ri el a ce9lje1t"... (lesznek ve1ltoztate1sok...) ill. a terme9kdedjjal kapcsolatosan (!) - is megint akarne1nak ve1ltoztatni ! A te9me1hoz ( esetleg) - he1t... ve1rom a tippet, hogy akkor mibe legyen "csomagolva" sok minden ! Papedrba (?) - vagy mibe ?- dcvegbe ?- konzervdobozba ? (fe9m) e9s ne soroljam ! (Be1rmelyik ujjadat harapod meg,- az fe1j ! )
Amy
Titel: *
Naam: *
E-mailadres: *
Uw reactie:
Anti-Spam protectie
Type deze code over a.u.b.:
*